1. Sınıf Düzeyinde Doğru Kullanım Neden Önemlidir?
Dijital oyunlar, çocukların günlük yaşamının doğal bir parçası hâline gelmiştir. Özellikle 1. sınıf öğrencileri için bu oyunların okuma sürecine nasıl etki ettiği sıkça merak edilir.
Peki dijital oyunlar okumayı destekler mi, yoksa olumsuz mu etkiler? Bu sorunun cevabı oyunun kendisinden çok, nasıl ve ne amaçla kullanıldığı ile ilgilidir.
Dijital Oyunlar Okumayı Olumsuz Etkiler mi?
Dijital oyunlar tek başına "iyi" ya da "kötü" değildir.
Ancak:
- Uzun süreli ve kontrolsüz ekran kullanımı
- Okuma ile bağlantısı olmayan içerikler
- Hızlı, yoğun uyarıcıya dayalı oyunlar
okuma sürecini dolaylı olarak olumsuz etkileyebilir. Bu tür kullanımlar, çocuğun dikkat süresini kısaltabilir ve okuma gibi daha fazla zihinsel çaba gerektiren etkinliklerden uzaklaşmasına neden olabilir.
Eğitsel Dijital Oyunlar Nedir?
Eğitsel dijital oyunlar, belirli bir öğrenme hedefi doğrultusunda hazırlanmış oyunlardır. Okuma sürecini destekleyen dijital oyunlarda amaç:
- Harf–ses ilişkisini pekiştirmek
- Kelime tanımayı kolaylaştırmak
- Okumaya karşı motivasyon oluşturmak
Bu tür oyunlar, rastgele vakit geçirmek için değil; okuma becerisine hizmet etmek için tasarlanır.
Dijital Oyunlar Okumayı Nasıl Destekleyebilir?
Doğru içeriklerle ve sınırlı süreyle kullanıldığında dijital oyunlar:
- Okuma çalışmalarını daha ilgi çekici hâle getirir
- Tekrar gerektiren etkinlikleri sıkıcı olmaktan çıkarır
- Okumaya karşı olumlu tutum geliştirilmesine katkı sağlar
Özellikle harf, hece ve kelime düzeyinde hazırlanan oyunlar, okuma sürecinin ilk aşamalarında destekleyici olabilir.
Oyun = Okuma Yerine Geçer mi?
Hayır.
Dijital oyunlar okuma öğretiminin yerine geçmez. Okuma; metinle temas, tekrar ve zaman gerektiren bir süreçtir. Oyunlar bu süreci:
- Destekler
- Pekiştirir
- Motive eder
Ancak okuma çalışmalarının yerini almaz.
Dijital Oyun Kullanırken Nelere Dikkat Edilmeli?
1. sınıf öğrencileri için dijital oyun kullanırken:
- Süre mutlaka sınırlandırılmalı
- Oyunlar okuma etkinlikleriyle bağlantılı olmalı
- Oyun sonrası mutlaka gerçek okuma çalışması yapılmalı
Örneğin; harf oyunu oynandıktan sonra o harfle ilgili kısa bir metin okunması, oyunun etkisini artırır.
Dijital Oyunlar ve Akıcı Okuma İlişkisi
Dijital oyunlar doğrudan akıcı okuma kazandırmaz. Ancak:
- Harf ve kelime tanımayı hızlandırarak
- Okuma sürecine karşı güven oluşturarak
akıcı okumaya dolaylı katkı sağlayabilir.
Bu nedenle dijital oyunlar, akıcı okuma çalışmalarının tamamlayıcısı olarak düşünülmelidir.
Veliler İçin Kısa Bir Hatırlatma
"Hiç dijital oyun oynamasın" kadar,
"Ne isterse oynasın" yaklaşımı da sağlıklı değildir.
Önemli olan:
Dijital oyunu amaçlı, sınırlı ve okuma sürecini destekleyecek şekilde kullanmaktır.
Sonuç Olarak
Dijital oyunların okumaya etkisi, içerik ve kullanım şekline bağlıdır.
Okuma becerisine hizmet eden, kısa süreli ve kontrollü dijital oyunlar; 1. sınıf okuma sürecini destekleyebilir. Ancak bu oyunlar, hiçbir zaman okumanın kendisinin yerine geçmez.